TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc mới với trọng tâm là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới xây dựng nền kinh tế tri thức có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu.
Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM vừa ban hành kế hoạch số 2109/KH-SKHCN ngày 16/3/2026 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 và Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, với nhiều chỉ tiêu và nhiệm vụ mang tính đột phá.
Theo kế hoạch, giai đoạn 2026-2030, TP.HCM sẽ tập trung tạo đột phá ở ba lĩnh vực có tính quyết định gồm: (1) đột phá về thể chế và thực thi; (2) đột phá về nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; (3) đột phá về hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Ba trụ cột này có mối quan hệ hữu cơ, trong đó thể chế giữ vai trò mở đường, nhân lực quyết định tốc độ và chất lượng phát triển, còn hạ tầng tạo không gian và động lực tăng trưởng.
Kế hoạch nhằm cụ thể hóa các mục tiêu của Trung ương và Thành phố, đồng thời huy động và phát huy nguồn lực để thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực tăng trưởng nhanh, bền vững. Qua đó, TP.HCM hướng tới trở thành đô thị thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á, từng bước gia nhập nhóm 100 thành phố đáng sống và có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới.
Đặt mục tiêu kinh tế số 40% GRDP, tăng chi R&D lên 3%
Kế hoạch cũng đặt ra 4 mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong giai đoạn 2026-2030:
Thứ nhất, kinh tế số được kỳ vọng chiếm từ 30% GRDP vào năm 2026 và tăng lên khoảng 40% vào năm 2030, thông qua việc thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện và phát triển các ngành kinh tế số.
Thứ hai, tổng chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) được đặt mục tiêu đạt từ 2-3% GRDP, với trọng tâm là gia tăng đầu tư từ doanh nghiệp, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và thúc đẩy thương mại hóa công nghệ.
Thứ ba, Thành phố dự kiến bố trí ít nhất 4-5% tổng chi ngân sách hằng năm cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tập trung vào hạ tầng nghiên cứu, trung tâm dữ liệu và các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Thứ tư, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GRDP được đặt mục tiêu đạt khoảng 60%, phản ánh định hướng tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ở góc độ triển khai, kế hoạch xác định 3 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu gồm:
+ Đẩy mạnh kinh tế số;
+ Tiếp tục đầu tư xây dựng Thành phố trở thành trung tâm lớn về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực;
+ Xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số.
Đẩy mạnh hạ tầng số, AI và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Kế hoạch nhấn mạnh việc phát triển hạ tầng khoa học công nghệ quy mô lớn, bao gồm trung tâm dữ liệu, phòng thí nghiệm, hệ thống kết nối 5G và các nền tảng phục vụ đô thị thông minh.
Thành phố cũng định hướng ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và dữ liệu lớn trong quản lý đô thị, giao thông và các dịch vụ công.
Đặc biệt, chuyển đổi số sẽ được triển khai đồng bộ trên ba trụ cột: chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, hướng tới xây dựng công dân số và hệ sinh thái số toàn diện.
Một trong những định hướng xuyên suốt là nâng cao hiệu quả đầu tư khoa học công nghệ thông qua thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Thành phố sẽ tập trung:
+ Hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo
+ Mở rộng quyền tự chủ cho tổ chức khoa học công nghệ
+ Tăng cường liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp
+ Thu hút đầu tư mạo hiểm và nguồn lực xã hội
Đồng thời, việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh, có khả năng dẫn dắt khu vực, cũng được xem là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới.
Các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể cùng định hướng triển khai cho thấy Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM giữ vai trò đầu mối trong tham mưu và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố trong giai đoạn tới.