TP.HCM phát triển mạng lưới Trung tâm Đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế: hạ tầng chiến lược trong giai đoạn mới

TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những kết quả ấn tượng từ hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST. Thành phố thu hút gần 50% tổng số startup cả nước và là nơi đặt trụ sở của 3 "kỳ lân" công nghệ Việt Nam là VNG, MoMo và Sky Mavis, khẳng định vị thế vừa là "đầu tàu kinh tế", vừa là "trung tâm khởi nghiệp sáng tạo" của quốc gia. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, ĐMST và chuyển đổi số quốc gia, TP.HCM xác định ĐMST là động lực chính để chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Để hiện thực hóa mục tiêu lọt vào Top 100 thành phố có hệ sinh thái năng động toàn cầu, Thành phố cần có hạ tầng ĐMST mang tính liên kết, đồng bộ và có sự dẫn dắt chuyên nghiệp. Đề án được ban hành chính thức tại Quyết định số 3190/QĐ-UBND ngày 15/12/2025, như một lời giải cho bài toán liên kết các nguồn lực, tạo ra "cú hích" để các giải pháp công nghệ vươn tầm quốc tế. Đây cũng là bước đi chiến lược nhằm cụ thể hóa mục tiêu Nghị quyết số 57-NQ/TW; đồng thời tập trung hình thành mạng lưới hạ tầng ĐMST đa tầng, hiện đại và hội nhập sâu với mạng lưới ĐMST toàn cầu.

Theo Quyết định 3190, Đề án xác định các giai đoạn cụ thể, bao gồm:

+ Giai đoạn 2026-2027: phát triển ít nhất 4 Trung tâm ĐMST quy mô cấp quốc gia và 3 trung tâm cấp tỉnh.

+ Giai đoạn 2028 - 2029: phát triển ít nhất 3 Trung tâm ĐMST đạt tầm cỡ quốc tế, 3 Trung tâm ĐMST đạt tiêu chí cấp quốc gia; thêm mới ít nhất 4 Trung tâm ĐMST/hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo cấp tỉnh.

+ Đến năm 2030: hình thành mạng lưới các Trung tâm ĐMST với sự phát triển đa dạng về loại hình tổ chức, cơ sở hạ tầng được đầu tư đầy đủ trong đó có ít nhất 3 Trung tâm cấp quốc gia, tầm cỡ quốc tế, 7 trung tâm cấp tỉnh, đáp ứng nhu cầu hỗ trợ thúc đẩy hoạt động ĐMST, trở thành hạ tầng chiến lược trong hệ thống ĐMST của Thành phố, hướng tới việc đưa TP.HCM thành trung tâm ĐMST và khởi nghiệp tầm cỡ quốc tế.

Đề án xác định phát triển mạng lưới theo hướng đa mô hình - liên kết chặt chẽ - bổ trợ lẫn nhau, trong đó triển khai 4 mô hình trọng điểm, gồm:

+ Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc tế tại Đại học Quốc gia TP.HCM - Tổ hợp Công nghệ sâu (Deep-Tech Complex), tập trung vào các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như bán dẫn, vi điện tử, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học; thúc đẩy hình thành doanh nghiệp spin-off từ kết quả nghiên cứu.

+ Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc tế tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, đóng vai trò cầu nối giữa nghiên cứu và sản xuất, hỗ trợ doanh nghiệp thử nghiệm, hoàn thiện và thương mại hóa công nghệ.




+ Trung tâm Khởi nghiệp Sáng tạo TP.HCM (SIHUB), tiếp tục là đầu mối kết nối cộng đồng khởi nghiệp, cung cấp hạ tầng mềm, đào tạo, tư vấn và kết nối đầu tư theo chuẩn quốc tế.

+ Mô hình doanh nghiệp đầu tư (PPP): khuyến khích các tập đoàn, doanh nghiệp lớn tham gia xây dựng phòng thí nghiệm đổi mới sáng tạo, trung tâm R&D và không gian thử nghiệm công nghệ.

Đề án đề ra hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm hiệu quả triển khai mạng lưới Trung tâm Đổi mới sáng tạo. Trong đó, trọng tâm là nhóm giải pháp về thể chế, chính sách; đầu tư cơ sở hạ tầng; tài chính và phát triển nguồn nhân lực.

Theo đó, các Trung tâm ĐMST trong mạng lưới được tăng cường quyền tự chủ trong tổ chức và hoạt động, chủ động khai thác, sử dụng hiệu quả các nguồn lực được giao và huy động hợp pháp. Thành phố định hướng triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, mô hình và giải pháp ĐMST mới, tạo điều kiện rút ngắn quá trình thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa. Đề án cũng chú trọng phát triển nguồn nhân lực cho ĐMST thông qua các chính sách thu hút, sử dụng hiệu quả đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực chất lượng cao trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới và hội nhập.

Trong Đề án, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM được giao vai trò cơ quan chủ trì, đầu mối điều phối việc triển khai mạng lưới các Trung tâm Đổi mới sáng tạo. Sở có trách nhiệm tham mưu cơ chế, chính sách; xây dựng tiêu chí, theo dõi, đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm; điều phối nguồn lực và kết nối các chủ thể trong hệ sinh thái theo mô hình "nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp". Sở KH&CN còn đóng vai trò cầu nối hợp tác quốc tế, đưa các trung tâm của Thành phố tham gia sâu vào mạng lưới ĐMST khu vực và toàn cầu, qua đó nâng cao vị thế của TP.HCM trên bản đồ đổi mới sáng tạo thế giới.