Thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là cơ hội để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và phát triển bền vững. Đây là thông điệp được các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp cùng chia sẻ tại Sự kiện trình diễn - kết nối công nghệ “Công nghệ môi trường xanh xử lý chất thải theo hướng tuần hoàn, thực hiện trách nhiệm EPR và phát triển bền vững”, do Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM (Techport) phối hợp với Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM tổ chức vào sáng ngày 21/7.
Sự kiện thu hút sự quan tâm đông đảo của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực công nghệ và môi trường
EPR tạo động lực cho đổi mới công nghệ và sản xuất xanh
Phát biểu khai mạc chương trình, ông Võ Ngọc Hải - Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, tại Việt Nam, Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đã được luật hóa trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, tạo nền tảng pháp lý quan trọng để chuyển từ mô hình quản lý chất thải truyền thống sang hướng tiếp cận bền vững, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò chủ động trong chuỗi giá trị sau tiêu dùng. Đặc biệt, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP ngày 01/4/2026, có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng của khung pháp lý EPR. Theo ông, EPR không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là cơ hội để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, ứng dụng công nghệ tiên tiến, xây dựng thương hiệu xanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông Võ Ngọc Hải - Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại sự kiện
Ở góc độ đào tạo và nghiên cứu, PGS.TS Lê Hoàng Nghiêm - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành xu thế tất yếu, chất thải cần được nhìn nhận như một nguồn tài nguyên thứ cấp thay vì chỉ là gánh nặng môi trường. Thu hồi, tái chế và tái sử dụng chất thải không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn tạo ra những giá trị kinh tế mới theo mô hình kinh tế tuần hoàn.
PGS.TS Lê Hoàng Nghiêm - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM phát biểu tại sự kiện
Theo ông, EPR không đơn thuần là quy định pháp lý mà còn là động lực thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, thiết kế sản phẩm thân thiện với môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Nhà trường kỳ vọng các hoạt động trình diễn, kết nối công nghệ sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn sản xuất, đưa các giải pháp từ phòng thí nghiệm đến doanh nghiệp.
Làm rõ hơn những yêu cầu đặt ra trong quá trình thực hiện EPR, TS. Thái Phương Vũ - Phó Trưởng khoa Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đã phân tích các quy định mới của Nghị định 110/2026/NĐ-CP cũng như lộ trình thực hiện đối với từng nhóm sản phẩm. Theo ông, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy xử lý chất thải sang quản lý toàn bộ vòng đời sản phẩm, chủ động lựa chọn mô hình tái chế phù hợp, xây dựng hệ thống thu hồi và từng bước tích hợp các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn vào hoạt động sản xuất.
TS. Trần Thanh Tâm - Phó Trưởng phòng Phòng Khoa học Công nghệ và Quan hệ đối ngoại, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM trình bày tại sự kiện
Theo đó, TS. Trần Thanh Tâm - Phó Trưởng phòng Khoa học Công nghệ và Quan hệ đối ngoại, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM nhấn mạnh rằng việc đầu tư các công nghệ xử lý chất thải hiện đại không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các quy định về môi trường mà còn tạo nền tảng để xây dựng báo cáo phát triển bền vững theo các tiêu chuẩn ESG. Đây cũng là yếu tố ngày càng được các thị trường và chuỗi cung ứng quốc tế coi trọng khi đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Kết nối công nghệ - giải pháp giúp doanh nghiệp hiện thực hóa EPR
Không chỉ dừng lại ở việc cập nhật chính sách, chương trình còn giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ đang được nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hiện thực hóa các mục tiêu của EPR và kinh tế tuần hoàn. Các công nghệ được trình diễn trải rộng từ xử lý phụ phẩm nông nghiệp, ứng dụng vi sinh trong xử lý môi trường đến chuyển đổi số trong quản lý chất thải, góp phần tạo nên hệ sinh thái giải pháp toàn diện cho doanh nghiệp.
Một trong những giải pháp nhận được nhiều sự quan tâm là công nghệ sử dụng quá trình nhiệt phân để chuyển hóa phụ phẩm nông nghiệp thành than sinh học (biochar) và giấm gỗ phục vụ nông nghiệp sạch. Theo TS. Ngô Đình Ngọc Giao - Giảng viên trường ĐH Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, Chuyên gia cộng tác với Công ty TNHH EGIT BK, thay vì bị đốt bỏ hoặc trở thành chất thải, các phụ phẩm như rơm rạ, vỏ trấu hay cành cây được chuyển hóa thành sản phẩm có giá trị, góp phần cải tạo đất, lưu giữ carbon, giảm phát thải khí nhà kính và tạo thêm nguồn thu từ chính nguồn nguyên liệu sẵn có. Giải pháp được đánh giá là hướng tiếp cận hiệu quả nhằm gia tăng giá trị tài nguyên và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.
Đại biểu tham dự sự kiện tham quan các gian hàng trưng bày CN&TB
Ở lĩnh vực công nghệ sinh học, TS. Bùi Hồng Quân - Viện Công nghệ Sinh học và Ứng dụng Vi sinh miền Nam giới thiệu công nghệ vi sinh đa chủng phóng thích chậm ứng dụng trong xử lý môi trường chăn nuôi, nuôi yến và nuôi trồng thủy sản. Công nghệ sử dụng tổ hợp nhiều chủng vi sinh có lợi kết hợp với vật liệu mang giúp phân hủy chất hữu cơ, khử khí độc H₂S, amoniac, hạn chế mầm bệnh và chuyển hóa chất thải thành phân bón hữu cơ. Không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường và hạn chế sử dụng hóa chất, giải pháp còn giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới mô hình nông nghiệp tuần hoàn.
Tại sự kiện, mô hình “Gian hàng Tái chế xanh” được giới thiệu như một mắt xích kết nối giữa doanh nghiệp, cộng đồng và lực lượng thu gom. Mô hình không chỉ tạo điểm tiếp nhận, phân loại rác tái chế ngay từ nguồn mà còn số hóa dữ liệu thu gom, cung cấp chứng từ minh bạch phục vụ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ EPR. Đồng thời, việc tích hợp cơ chế đổi quà, tích điểm cũng góp phần khuyến khích người dân tham gia phân loại rác và hình thành thói quen tiêu dùng xanh.
Đại biểu tham dự sự kiện tham quan các gian hàng trưng bày CN&TB
Xu hướng chuyển đổi số trong lĩnh vực môi trường cũng được thể hiện thông qua nền tảng quản lý chất thải của Công ty Cổ phần Công nghệ Grac. Giải pháp kết nối người dân, đơn vị thu gom, cơ sở tái chế và cơ quan quản lý trên cùng một hệ thống dữ liệu, cho phép theo dõi toàn bộ quá trình phát sinh, thu gom, phân loại, tái chế và báo cáo EPR. Việc ứng dụng nền tảng số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch dữ liệu mà còn hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu về EPR, ESG cũng như thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong ngành môi trường.
Không chỉ là diễn đàn chia sẻ kiến thức, sự kiện còn tạo không gian kết nối trực tiếp giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và đơn vị cung cấp công nghệ nhằm trao đổi nhu cầu, khả năng chuyển giao và các mô hình hợp tác trong thời gian tới. Thông qua hoạt động trình diễn và kết nối, nhiều doanh nghiệp đã có cơ hội tiếp cận các giải pháp phù hợp với quy mô sản xuất, tìm hiểu lộ trình đầu tư, chi phí triển khai cũng như các chính sách hỗ trợ kỹ thuật sau chuyển giao.
Đại biểu tham dự sự kiện tham quan các gian hàng trưng bày CN&TB
Với vai trò là đầu mối kết nối cung - cầu công nghệ của Thành phố Hồ Chí Minh, Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM (Techport) kỳ vọng tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp, góp phần rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng. Khi các kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành những giải pháp thực tiễn và doanh nghiệp tiếp cận được công nghệ phù hợp để đổi mới sản xuất, EPR sẽ không chỉ dừng lại ở yêu cầu tuân thủ pháp luật mà trở thành động lực thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.